En waarom komt dezelfde boodschap bij de één totaal anders over dan bij de ander?
Waarom denkt de één “Yes!” en de ander “Nee!” bij precies dezelfde situatie?
Volgens NLP komt dat doordat we allemaal (onbewust) de informatie filteren die op ons afkomt via onze zintuigen.
Wat jij hoort, ziet en voelt is niet de werkelijkheid – het is jouw versie ervan. We zien de wereld niet zoals die is, maar zoals wij zijn. Deze filters bepalen hoe we informatie waarnemen, interpreteren en erop reageren.
De drie basisbewerkingen van onze waarneming zijn:
- Weglaten
- Vervormen
- Generaliseren
NLP leert ons dat onze communicatie wordt gevormd door 7 persoonlijke filters:
1️⃣ Tijd & ruimte
- Deze filters zijn diep onbewust en bepalen hoe we de fysieke wereld om ons heen beleven.
- Voorbeeld: Twee mensen kunnen dezelfde ruimte of tijdsduur totaal anders ervaren.
- Gebaseerd op de relativiteitstheorie van Einstein: onze zintuiglijke waarneming is relatief en contextafhankelijk.
- Toepassing: Dit laat zien dat ‘objectieve werkelijkheid’ niet bestaat; ervaring is subjectief.
2️⃣ Taal
- Taal structureert en beperkt onze werkelijkheid. Wat we kunnen benoemen, kunnen we begrijpen.
- Voorbeeld: Een kind noemt elke auto gewoon “auto”, tot het leert differentiëren tussen vrachtwagen, sportauto, etc.
- Hoe verfijnder ons taalgebruik, hoe verfijnder we de wereld kunnen waarnemen.
- Toepassing: Taal bepaalt (mede) wat we kunnen denken en hoe we betekenis geven aan ervaringen.
3️⃣ Herinneringen
- We interpreteren nieuwe informatie aan de hand van ervaringen uit het verleden.
- Wat we hebben meegemaakt, vormt onze reacties op vergelijkbare situaties nu.
- Toepassing: Ons verleden bepaalt hoe we het heden beleven – vaak zonder dat we het beseffen
4️⃣ Beslissingen
- Besluiten die we in het verleden namen over onszelf of de wereld blijven vaak onbewust ons gedrag sturen.
- Voorbeeld: “Regen is slecht weer” is een beslissing die ons gedrag en stemming beïnvloedt.
- Toepassing: Deze (vaak oude) conclusies kleuren hoe we situaties beoordelen.
5️⃣ Metaprogramma’s
- Onbewuste denksystemen die bepalen hoe we informatie sorteren (inhoudsvrij).
- Voorbeelden: Gaat iemand meer uit van mogelijkheden of van problemen? Is iemand taakgericht of mensgericht?
- Toepassing: Bepalen focus van aandacht – filteren op een diep structureel niveau.
6️⃣ Waarden & overtuigingen
- Waarden zijn wat we belangrijk vinden in het leven (bijv. respect, gezondheid, vrijheid).
- Overtuigingen zijn generalisaties die we als ‘waar’ beschouwen en die onze waarneming sturen. Voorbeeld: “Ik kan niet goed presenteren” is een overtuiging die iemand tegenhoudt, zelfs als hij wél competent is.
- Toepassing: Waarden en overtuigingen bepalen onze motivatie, keuzes en gedrag.
7️⃣ Attitudes
- Een attitude is de combinatie van waarden en overtuigingen in een bepaalde context.
- Het is een houding of vaste reactie op situaties.
- Voorbeeld: Iemand met een positieve attitude tegenover verandering ziet verandering als kans; een ander als bedreiging.
- Toepassing: Attitudes sturen ons gedrag zonder dat we het ons realiseren.
Conclusie
Iedereen filtert de werkelijkheid op een unieke manier. De filters bepalen wat we waarnemen, hoe we dat interpreteren en wat we vervolgens doen. Deze processen verlopen grotendeels onbewust, waardoor twee mensen compleet verschillend kunnen reageren op exact dezelfde situatie.
Geen wonder dus dat twee mensen iets compleet anders ervaren in precies dezelfde situatie!
Bewustwording = betere communicatie.
Bewust communiceren begint bij jezelf.
ls je effectiever wilt communiceren is inzicht in deze filters essentieel.
Nieuwsgierig? Maak een afspraak voor een kennismakingsgesprek